“Bướu đơn thuần” hay gọi ngắn gọn là “bướu giáp”: là sự phì đại lành tính của tuyến giáp (không phải ung thư) không có tình trạng tăng tiết hoặc giảm tiết hormon giáp.

•  Người bệnh có thể có bướu giáp nhân khi chế độ ăn của bạn thiếu iod hoặc do uống một số thuốc. 
• Thường không có triệu chứng.
•  Siêu âm tuyến giáp thấy tuyến giáp to lan tỏa, hoặc có thể có nhân giáp.
• Có thể bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu để đánh giá khả năng tiết hormon của tuyến giáp.
• Đa số trường hợp chỉ cần theo dõi không dùng thuốc. Một số trường hợp được chỉ định thuốc uống. Chỉ một số ít người bệnh có thể cần phẫu thuật cắt bỏ phần tuyến giáp bị phì đại khi bướu giáp to nhiều và gây chèn ép.

Trước đây, chế độ ăn thiếu iod là một nguyên nhân gây ra bướu giáp. Tuy nhiên, hiện nay, muối ăn mà chúng ta sử dụng đã được bổ sung iod nên thiếu iod hầu như không còn là nguyên nhân chính gây bướu giáp nữa.

Những nguyên nhân khác bao gồm:

• Dùng một số thuốc (có chứa amiodarone hoặc lithium)
• Ăn nhiều thực phẩm như sắn, bông cải xanh, súp lơ, bắp cải)

Đôi khi, tuyến giáp to trong một giai đoạn ngắn như dậy thì, mang thai, mãn kinh. Lúc này, tuyến giáp vẫn tiết hormon bình thường, người bệnh sẽ không có biểu hiện cường giáp hoặc suy giáp.

Triệu chứng bướu giáp

Người bệnh có thể thấy khối ở vùng cổ nhưng thường không có triệu chứng gì khác. Đôi khi bướu giáp lớn và đè vào các mô xung quanh gây ho, khàn tiếng, khó thở hoặc khó nuốt. Tuyến giáp có thể đau khi người bệnh bị viêm giáp bán cấp.

Chẩn đoán bướu giáp

Bác sĩ có thể sẽ chỉ định cho bạn thực hiện xét nghiệm máu (gồm xét nghiệm TSH, FT4) để đánh giá chức năng tiết hormon của tuyến giáp và siêu âm để đánh giá kích thước tuyến giáp và đánh giá nhân giáp có đặc điểm lành tính hay nghi ngờ ác tính.

Đôi khi, bác sĩ cần chỉ định một số cận lâm sàng khác để xác định bản chất của bướu giáp, ví dụ như kháng thể kháng TPO, sinh thiết nhân giáp bằng kim nhỏ (FNA), chụp cắt lớp vi tính (CT scan) vùng cổ hay xạ hình tuyến giáp… Bạn cần báo cho bác sĩ nếu bạn đang mang thai hoặc đang dự định mang thai vì xạ hình tuyến giáp và chụp cắt lớp vi tính CT scan không được thực hiện ở phụ nữ có thai 

Điều trị bướu giáp

Nếu bạn phát hiện mình có bướu giáp, bạn không nên tự điều trị, không nên đắp thuốc, cắt lễ… vào tuyến giáp vì có thể gây nhiễm trùng vùng cổ, sẽ rất nguy hiểm.

Việc điều trị tùy thuộc vào kích thước và nguyên nhân gây ra bướu giáp. Đa số người bệnh chỉ cần theo dõi định kỳ mà không cần dùng thuốc.

Một số bệnh nhân có thể được chỉ định hormon giáp, tuy nhiên, bạn không được tự ý uống hormon giáp mà cần tuân theo liều lượng chỉ định của bác sĩ. Trường hợp nhân giáp quá to, hay chèn ép, bạn có thể được chỉ định dùng đốt nhân bằng sóng cao tần (RFA) hoặc phẫu thuật hoặc uống phóng xạ I¹³¹ 

BS.CK1 Đinh Ngô Tất Thắng - Khoa Nội Tiết – BV ĐHYD 

Tài liệu tham khảo:

Jerome M. Hershman, , MD, MS, David Geffen School of Medicine at UCLA