Khi nói đến mức đường huyết, dự đoán của bạn liệu rằng có chính xác?

Trước khi bạn đọc tiếp, hãy ngừng lại và đoán xem mức đường huyết của bạn là bao nhiêu. Viết ra giấy. Sau đó thử đường huyết và hãy so sánh kết quả với con số mà bạn dự đoán.

Đa số người sẽ đoán sai. Một nghiên cứu thực hiện ở 104 bệnh nhân đái tháo đường được công bố năm 2005 trên British Journal of General Practice, kết quả là:

Có đến 60% bệnh nhân đoán sai, trong đó:

• 45 người đoán quá thấp
• 18 người đoán quá cao

Kết quả của nghiên cứu giúp giải quyết cuộc tranh luận: nếu bạn bị đái tháo đường, bạn có nên kiểm tra nồng độ đường huyết không, hay chỉ cần đoán mức đường huyết qua những triệu chứng mà bạn cảm nhận? Dưới đây là lý do mà các chuyên gia của đại học Johns Hopkins khuyên bạn nên kiểm tra nồng độ đường huyết của bạn, thay vì đoán mò.

Lý do bạn nên kiểm tra nồng độ đường huyết

Hầu hết chúng ta sẽ không nhận thấy có sự khác biệt gì khi đường huyết của chúng ta là 95 mg/dL hay 195 mg/dL. Nhưng đã rất dễ xảy ra biến chứng khi mức đường huyết 195 mg/dl. Và thậm chí, bạn có thể không có triệu chứng gì nếu glucose huyết quá cao hay quá thấp. Do đó, dự đoán mức đường huyết là KHÔNG an toàn.

Khi đường huyết của bạn cao, bạn dễ xảy ra các biến chứng:

• Bệnh lý võng mạc do đái tháo đường
• Bệnh lý thận do đái tháo đường
• Bệnh thần kinh ngoại biên
• Nhồi máu cơ tim
• Nhồi máu não
• Và nhiều biến chứng khác

Cũng có thể đường huyết của bạn thấp, có thể có triệu chứng hoặc không. Thử đường huyết sẽ phát hiện đường huyết thấp trước khi các triệu chứng hạ đường huyết ập đến. Các triệu chứng hạ đường huyết gồm:

• Xây xẩm, chóng mặt
• Đổ mồ hôi nhiều
• Đói
• Mất tập trung
• Nặng hơn là mất ý thức, hôn mê.

Chuyên gia giáo dục đái tháo đường, đánh giá cao việc theo dõi đường huyết, nó giúp bạn thấy được hiệu quả điều trị, thấy được phải điều chỉnh chế độ ăn, chế độ vận động, làm việc cho phù hợp, là cơ sở để giúp bác sĩ điều chỉnh thuốc. Và với kết quả thử đường huyết, người bệnh có thể nhận biết các triệu chứng có thể xảy đến khi đường huyết tăng cao hay xuống thấp.

Có cần thử đường huyết thường xuyên không?

Thử nhiều lần hay ít lần tùy thuộc vào từng cá nhân. Theo Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ khuyến cáo:

• Nếu bạn đang dùng insulin, nên thử đường huyết ít nhất 1 lần mỗi ngày.
• Nếu bạn chỉ dùng thuốc viên, không nhất thiết phải thử đường mỗi ngày, chỉ cần thử với tần suất đủ để biết bạn có đạt mục tiêu đường huyết không.
• Bạn nên thử đường huyết theo tần suất mà bác sĩ điều trị khuyên bạn.
• Nên thử đường huyết thường xuyên hơn nếu thấy lo ngại về tăng đường huyết hay hạ đường huyết, hoặc lo lắng ảnh hưởng đến đường huyết của việc tập thể lực, thay đổi điều trị.
• Kiểm tra đường huyết thường xuyên khi bạn bị bệnh, với thay đổi ăn uống, vận động trong những ngày bệnh cũng như bệnh nặng hay nhẹ, sẽ ảnh hưởng đến đường huyết mà bạn không thể dự đoán được.

Tìm hiểu xu hướng đường huyết của bạn

Theo dõi đường huyết trong nhiều ngày có thể giúp bạn biết được xu hướng thay đổi đường huyết của bạn. Biết được thức ăn nào làm đường huyết của bạn tăng cao hay thức ăn nào giúp đường huyết ổn định. Điều này không thể biết được nếu bạn chỉ thử đường huyết mỗi lần đi tái khám.

Lập một bảng kiểm tra đường huyết

Bạn nên có một bảng ghi lại giá trị đường huyết, và nên có một lịch trình giống như một thời khóa biểu, để không bị quên. Mức độ thường xuyên kiểm tra đường huyết tùy thuộc vào bệnh và chế độ điều trị như đã nói ở trên. Nhìn vào bảng kết quả đường huyết, bạn dễ dàng đánh giá được xu hướng đường huyết của mình có tốt không để điều chỉnh chế độ ăn, vận động cho phù hợp. Một nghiên cứu thú vị là những bệnh nhân thử đường huyết thường xuyên có đường huyết tốt hơn những bệnh nhân ít thử đường huyết.

Mẹo hữu ích giúp kiểm tra đường huyết

• Có một bảng theo dõi đường huyết: Ghi lại các số đo đường huyết và mang theo mỗi khi đi tái khám bác sĩ.
• Nếu đường huyết cao, xem lại có nguyên nhân gì không: Bạn tập thể dục đủ chưa? Bạn đã ăn những gì? Bạn dùng thuốc đều không? Báo cho bác sĩ biết nếu đường huyết của bạn thay đổi nhiều.
• Thử đường huyết ít gây đau: nên dùng kim mới mỗi lần thử, thay đổi và xoay vòng ngón tay mỗi lần thử.
• Đảm bảo máy thử đường huyết còn tốt và que thử còn hạn sử dụng để đảm bảo kết quả chính xác: Bạn có thể kiểm tra tính chính xác của máy thử đường huyết bằng dung dịch kiểm tra chuẩn được bán kèm theo.

BS.CK1 Đinh Ngô Tất Thắng - Khoa Nội Tiết – BV ĐHYD

Tài liệu tham khảo: Johns Hopkins University and Johns Hopkins Health System