Hội chứng Cushing là gì?

Hội chứng Cushing là một tình trạng bệnh lý có thể gây ra một loạt các triệu chứng khác nhau, bao gồm huyết áp cao, tăng cân, yếu cơ và da mỏng... Hội chứng Cushing xảy ra khi khi mà cơ thể quá dư thừa một hormon có tên là “cortisol”.

Bình thường, cortisol được tiết ra bởi tuyến thượng thận là tuyến nội tiết nằm bên trên mỗi quả thận. Tuyến thượng thận tiết ra cortisol nhờ những tín hiệu hormon từ tuyến yên. Cortisol sinh lý giúp điều hòa nhiều hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, khi quá dư thừa cortisol, các triệu chứng của hội chứng Cushing sẽ xuất hiện.

Nguyên nhân nào gây ra hội chứng Cushing?

Bao gồm các nguyên nhân chính sau:

• Dùng nhiều thuốc có chứa corticoid: Các thuốc corticoid có cơ chế tác dụng tương tự cortisol trong cơ thể. Mọi người hay dùng liều cao các thuốc này trong điều trị hen suyễn hoặc viêm khớp.
• Khối u của tuyến yên hoặc khối u nơi khác trong cơ thể: các khối u này có thể kích thích tuyến thượng thận tiết nhiều cortisol
• Khối u của tuyến thượng thận gây tăng tiết cortisol

Triệu chứng của hội chứng Cushing

Người bệnh mắc hội chứng Cushing có thể có một hoặc nhiều triệu chứng sau:

• Tăng cân, tích tụ mỡ ở mặt, cổ, lưng, bụng
• Da mỏng, dễ bị bầm máu và có vết rạn da
• Mất kinh hoặc kinh nguyệt không đều
• Mọc râu hoặc lông trên mặt
• Da mụn, tiết nhiều chất nhờn
• Yếu cơ ở gốc chi, như cơ ở cánh tay, cơ ở đùi
• Loãng xương và dễ gãy xương hơn bình thường
• Đường huyết cao, hoặc gây ra bệnh đái tháo đường
• Bệnh tim, tăng huyết áp
• Thay đổi tâm trạng, ví dụ cảm thấy chán nản, lo lắng, giận dữ
• Khó khăn trong học tập, sự tập trung, giảm trí nhớ
• Dễ bị nhiễm trùng
• Dễ bị huyết khối tĩnh mạch chân

Ở mỗi người, có thể có triệu chứng không giống nhau. Nhưng nếu không điều trị, bệnh sẽ nặng dần theo thời gian và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Xét nghiệm nào để chẩn đoán hội chứng Cushing?

Bác sĩ sẽ thăm khám tình trạng của bạn và thực hiện một số cận lâm sàng. Có thể cần đo nồng độ cortisol trong máu, nước tiểu hay nước bọt. Nếu nồng độ cortisol cao, có thể bạn cần được thực hiện những xét nghiệm chuyên sâu hơn như các xét nghiệm máu, các nghiệm pháp chẩn  tăng tiết cortisol, chụp CT scan, MRI tuyến thượng thận hay tuyến yên. Hoặc thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt tùy tình trạng bệnh, nhằm xác định chính xác nguyên nhân để có hướng điều trị thích hợp.

Điều trị hội chứng Cushing như thế nào?

Việc điều trị hội chứng Cushing tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu hội chứng Cushing gây ra do bạn uống corticoid, bác sĩ sẽ giảm dần liều corticoid và ngưng thuốc khi tuyến thượng thận hồi phục. Nếu là do nguyên nhân khác, điều trị có thể là:

• Phẫu thuật cắt tuyến thượng thận 1 bên hoặc 2 bên
• Phẫu thuật cắt u tuyến yên hoặc u cơ quan khác
• Xạ trị
• Dùng thuốc: một số thuốc có thể ức chế tuyến thượng thận làm giảm tiết cortisol

Nếu tôi muốn mang thai thì sao?

Hội chứng Cushing có thể gây vô sinh, làm khó có thai. Nếu bạn có ý muốn mang thai, hãy báo với bác sĩ để có thể thảo luận kế hoạch điều trị phù hợp nhất.

Nếu bạn phát hiện các triệu chứng của hội chứng Cushing trong lúc mang thai, hãy báo với bác sĩ. Thai phụ mắc hội chứng Cushing cần được điều trị, nếu không có thể dẫn đến nhiều bệnh lý trong thai kỳ như đái tháo đường, tăng huyết áp và tiền sản giật.

Cuộc sống của tôi sẽ ra sao khi mắc bệnh?

Nhiều người mắc hội chứng Cushing có thể được chữa khỏi. Nhưng một số người cần dùng thuốc suốt đời để duy trì sức khỏe.

Mặc dù các triệu chứng sẽ thuyên giảm sau khi điều trị khỏi bệnh, một số triệu chứng có thể không khỏi hoàn toàn. Một số người có thể gặp di chứng về giảm thính lực, giảm trí nhớ, mất tập trung… Hãy báo cho bác sĩ về những triệu chứng mà bạn gặp phải.

BS.CK1 Đinh Ngô Tất Thắng - Khoa Nội Tiết – BV ĐHYD