Tuyến thượng thận là gì?

• Cơ thể của bạn có 02 tuyến THƯỢNG THẬN, có hình tam giác, nằm trên đỉnh của 02 quả thận. Phần vỏ của tuyến thượng thận sản xuất ra nhiều hormone, trong đó có cortisol.

• Cortisol RẤT cần thiết cho cơ thể hoạt động, chống lại nhiễm trùng và khi cơ thể trong tình trạng “stress” hay căng thẳng (ví dụ như bị bệnh, phẫu thuật, nhổ răng…).

Suy thượng thận là gì?

• Suy thượng thận là khi tuyến thượng thận không sản xuất đủ lượng cortisol cần thiết cho cơ thể. 

• Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng suy thượng thận, trong đó có suy thượng thận do thuốc. 

• Việc sử dụng các loại thuốc có chứa corticoid trong thời gian dài, không đúng liều lượng và chỉ định làm tuyến thượng thận suy dần và mất khả năng sản xuất đủ lượng cortisol cần thiết cho cơ thể.

Thuốc corticoid là thuốc nào?

• Corticoid là thuốc được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh lý như hen, bệnh tự miễn, viêm khớp, bệnh huyết học, các bệnh ung thư…

• Corticoid còn có tác dụng giảm viêm và giảm đau, nên thường bị lạm dụng sử dụng mà không có chỉ định hay sự theo dõi của bác sĩ. 

• Một số loại thoái đông y, thuốc gia truyền cũng có thành phần corticoid.

Sử dụng corticoid kéo dài có thể gây hậu quả gì?

• Một số đặc điểm có thể thấy ở người bệnh sử dụng corticoid kéo dài là:
• Da mỏng đỏ, nhiều vết bằm rải rác
• Mặt tròn, đỏ
• Tụ mỡ nhiều vùng mặt, bụng, cổ, gáy
• Yếu và teo cơ 2 tay 2 chân: nhất là vùng đùi và cánh tay. Sức cơ yếu
• Loãng xương
• Tăng đường huyết

Triệu chứng của suy thượng thận là gì?

• Một số triệu chứng thường gặp của suy thượng thận bao gồm:
  • Mệt mỏi
  • Ăn uống kém, chán ăn
  • Buồn nôn
  • Huyết áp tụt

• Trường hợp nặng hơn, có thể bị SUY THƯỢNG THẬN CẤP gây đe doạ đến tính mạng, với những triệu chứng sau:
• Rất mệt
• Nôn ói
• Tiêu chảy
• Sốt cao
• Huyết áp tụt
• Đường huyết tụt
• Lơ mơ

Làm thế nào để phòng ngừa suy thượng thận cấp?

• Hãy lưu ý những điều sau để phòng ngừa suy thượng thận cấp.

1. Không tự ý ngưng thuốc đột ngột mà không có hướng dẫn của Bác sĩ 

2. Trong những ngày bệnh (người bệnh có sốt, buồn nôn, ăn uống kém…), và những trường hợp CẤP TÍNH (nhiễm trùng, nhiễm siêu vi, nhổ răng…):
   • PHẢI tăng liều corticoid đang dùng lên gấp 2-3 lần.
   • PHẢI dùng thuốc corticoid ngay cả khi không ăn uống được. Nếu bị nôn ói trong khoảng 2 giờ sau khi uống, PHẢI dùng lại liều thuốc vừa nôn.
   • PHẢI uống nhiều nước.

3. Luôn mang theo thẻ điều trị corticoid bên người và đưa nhân viên y tế thông tin thuốc corticoid bạn đang dùng.

Cần làm gì khi nghi ngờ suy thượng thận cấp?

• Khi có biểu hiện nghi ngờ SUY THƯỢNG THẬN CẤP (sốt cao, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, hạ huyết áp…), PHẢI đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời bằng corticoid tiêm tĩnh mạch và truyền dịch.