Viêm tuyến giáp bán cấp là gì?

Viêm tuyến giáp bán cấp hay còn gọi là viêm tuyến giáp De Quervain, viêm tuyến giáp u hạt bán cấp, viêm tuyến giáp tế bào khổng lồ. Bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi và giới tính nhưng phổ biến nhất ở phụ nữ trong độ tuổi từ 20 đến 50.

Diễn tiến bệnh rất khác nhau giữa các người bệnh. Viêm tuyến giáp De Quervain đặc trưng bởi tình trạng viêm nên có thể diễn tiến qua 3 giai đoạn, giai đoạn đầu do tình trạng viêm làm cho tuyến giáp sưng to gây sốt, đau vùng cổ, tiết ra quá nhiều hormone tuyến giáp, dẫn đến tình trạng cường giáp; tiếp theo giai đoạn hai là tình trạng suy giáp thoáng qua; và giai đoạn cuối cùng là tuyến giáp hồi phục về bình thường. Một số ít trường hợp tuyến giáp viêm nặng có thể gây ảnh hưởng chức năng tuyến giáp dẫn đến suy giáp vĩnh viễn cần bù hoc môn giáp thay thế suốt đời.

Nguyên nhân gây ra bệnh viêm tuyến giáp De Quervain?

Viêm tuyến giáp De Quervain thường do nhiễm vi rút, bệnh thường xảy ra sau nhiễm quai bị, nhiễm trùng đường hô hấp trên, adenovirus hoặc cúm. Một số trường hợp có thể xuất hiện sau khi mang thai và sinh nở, gần đây ghi nhận bệnh có thể xảy ra sau mắc Covid-19.

Các triệu chứng của bệnh viêm tuyến giáp De Quervain là gì?

Các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào từng người bệnh và mức độ nghiêm trọng của tình trạng viêm, nhưng các triệu chứng thường gặp bao gồm: sốt (đôi khi cảm giác lạnh run); đau ở cổ, cảm giác căng tức lan ra vùng hàm và/hoặc vùng tai, mức độ đau nhiều ngay khi sờ vào vùng cổ; ngoài ra người bệnh có thể có triệu chứng hội chứng cường giáp kèm theo như hồi hộp đánh trống ngực, run tay, lo lắng, mất ngủ …

Làm sao để chẩn đoán viêm tuyến giáp bán cấp?

Việc chẩn đoán viêm tuyến giáp bán cấp được thực hiện dựa trên các triệu chứng của người bệnh và kết quả thăm khám của bác sĩ, xét nghiệm chức năng tuyến giáp, phản ứng viêm, siêu âm tuyến giáp. Đôi khi, bệnh có thể khó phân biệt với bệnh Basedow. Trong trường hợp này, các bác sĩ sẽ làm thêm xạ hình và đo độ hấp thu phóng xạ của tuyến giáp. Do tình trạng viêm, tuyến giáp hấp thụ rất ít hoặc không có phóng xạ trong bệnh viêm tuyến giáp bán cấp trong khi sự hấp thu tăng lên ở bệnh Basedow.

Điều trị viêm tuyến giáp bán cấp như thế nào?

Điều trị viêm tuyến giáp bán cấp có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ của từng người bệnh.

Đa phần người bệnh chỉ cần dùng thuốc giảm đau như paracetamol hoặc kháng viêm non-steroide thông thường như ibuprofen, diclofenac,… để kiểm soát cơn đau. Một sốt trường hợp mức độ đau nặng hơn hoặc không đáp ứng với non-steroide có thể dùng kháng viêm corticoide. Một số trường hợp người bệnh có triệu chứng của cường giáp như hồi hộp đánh trống ngực, run tay, lo lắng mất ngủ, … có thể thêm thuốc ức chế beta như propranolol để giảm triệu chứng.

Đa phần các triệu chứng và bệnh sẽ giảm và trở về bình thường sau 4 tuần. Một sốt ít trường hợp viêm diễn tiến nặng làm mất chức năng tuyến giáp nhiều có thể gây suy giáp vĩnh viễn, cần bù hoc môn giáp thay thế.

BS.CK1 Nguyễn Thành Thuận - Khoa Nội Tiết – BV ĐHYD 

Tài liệu tham khảo:

1. Subacute Thyroiditis - Hormonal and Metabolic Disorders - MSD Manual Consumer Version (msdmanuals.com)
2. De Quervain’s Thyroiditis – Thyroid UK
3. Thyroiditis - NHS (www.nhs.uk)